Lai cafang hleithumnak
Lai cafang hleithumnak
Latin: nota bene
Nangmah
Hi ca-uk hi na ta a si ko
Sihmanhsehlaw
Bawmh hal kan duh nain kan ngamh deuh lo
Ceen, ciarcip i ruah a sur caan
Tukar hrawng cu khua a naal i, leeng kan chuak kho lo
A herhnak paoh i kan hmanmi hriam phunkhat
Naam cu a phunphun in ser a si i naamtong, naamte ti bantuk in inn kip nih ngeih cio a si
Naam tlaihnak cawng
Naam-hlok cu milte in saih awk a si
Naam a fami, kawngthun he ai khat
Naamte a haar lomi cu sacannak ah an ttha lo
A ngan deuh, a sau deuhmi naam
Naamtong in lo kan thual tawn
Cil
Naa rual nih kan leikuang facang kuung an naan dih, bialo a si ko
Naan he ai khat
Hei! ngakchia rual, duum chung thlai kheo kha naang sual lai uci mu
Anih cu hawi he an i khat lo, a naang ai dang ttheo
Thingpum kutpi tia lehhmah pali hrawng a sau i, kaphnih zum kha kiu-can fang in huaimi lentecelhnak phunkhat
Naapkah cu ralrin ngai a hau
a niamnak bik hmun, van a sannak bik hmun cu zenith a si, a niamnak bik hmun cu nadir a si; cu bantukin kan nunning zong i kan niamnak bik kha nadir a si
Kaa ruahchanmi a niamnak bik hmun ah ka um
I am at the nadir of my hopes
Nak
Ti-vun nah hraat ah cun thilthuam zalh tikah kan i tlaakmi muici thiim thiam a hau tawn. nah n Nun. tc. Nun le nah a tthalomi cu hawikom an ngei kho lo
Naa he ai khat
Na angki he nai tlaak tuk
A hla lomi
Loklung nakin Cawbuuk a nai deuh
A rau rih lomi
Nai ah khan sakhi pakhat ka kah
Minchalhnak
Naichailo, keimah ka si ve lo maw
Ai hlaat lomi
Bualtak le Zokhua cu an i naih ko
Phaak naisai lo khi
Pa Uk cu lungcheh ah a naih in ka naih loh
Pakhat khat pawng i hei i thawn
Rak ka naih tuah biaruah kan duh
thirkenh 2. tin
thir in khenh
A cang kho deeng lomi
Pa Lian te cu an pha naisai rih lai lo, an i thawh a tlai tuk
thil a hngal tuk lomi
Nah 1 he ai khat
Tawhrolh nak cu angki raang he ai tlaak. nak2 (naak) n. Verb kha noun ah a cantertu biafang a si i kan tial tik tu ah cun ‘a’ pakhat lawng kan hman. A awchuah a saumi a si ( noun form ). tc. tthanchonak tuah cu thil ttha a si
ttNaak’ naak in a mual a faak deuhmi biafang
Nangmah naakcha cun ka hngalh deuh theo lai
taklawng fangkarao i a ummi
taklawng in umnak
Thingkuung phunkhat
Nakzik hawng cu a thak i, a cheu nih thingthak an ti
Hnawhnam
Namchan tuk cun kan kal lai lo,kan ba tuk sual lai
min
minsak 2. minchim
Cawk na duhmi kha an minchim tuah
Name what you want to buy
min ngeilomi
minchimin
Siangngakchia pahnih lawng nih camipuai ah mak 100 an hmuh, cu hna cu an min in chim in Tommy le Susie an si
Only two pupils got 100 marks in the test, namely Tommy and Susie
Ka fapa Kenneth cu ka hawipa Kenneth upatnak in sakmi a si
My son Kenneth is the namesake of my friend Kenneth
Namneet
Pa Hnok hi zei lei paoh ah nan namh deuh ko hih
Pok hlah seh ti in kamh
Ngaidi cu hreh in kan namh tawn
Mihrut cu namhnuul tuk awk an si lo
Phung buar
Micheu cu lengkah le naapkah cheel ah namneet an hmang tawn
Mincan
Nan ka dawt ca-ah kai lawm tuk
Nangmah
Nang le kei cu kan i daw khun. nangmah pro. Nang he ai khat. tc. Nangmah cu kan upatmi na si
Mitam ca i hmanmi
Nanmah rak um hlah u law, zei khi dek kan hei lawh hnga
Mitam ca i hmanmi
Nannih chung cu mi nan daw khun
caan tawite vun i hngilh
can tawite vun i hngilh
rawl ei tik i kut hnawhnak pawvuah
Sathau ai neh i a nalmi
V oksa tonghnak kheeng-beel cu a nar ca-ah tisa le chatpiat in tawl cikcik a hau
ritnak thil ttha lo
Bing cu ritnak thil a si
Opium is a narcotic
konglam chimnak
a bimi
bi ngaiin, a si kho lo dengmang in
ruahnak a bimi
bitnak
hnar he aa pehtlaimi
M le N cu chim tikah hnar in aw cuhah a si
M and N are nasal sounds
duhhlawptlai knak
duhhlawptlai loin
miphun
phun tanhnak lungthin
miphun sinak
pumpak thil cozah nih chuh i ngeih
phunlei in ti ahcun
chuahkehnak ram/hmun i khua a simi
Peter cu Palestine ram mi a rak si
Peter was a native of Palestine
chuahkehnak a simi
Lairam cu ka chuahkehnak ram a si
Chin State is my native land
chuahnak, hrinnak, Bawi Jesuh hrinnak kha ti khummi a si
The Nativity ti ahcun Bawi Jesuh Hrinnak ti a si
cawnchommi si loin, ser chommile tuahchommi si loin, koketein ngeihmi le simi
Nu le pa nih fale dawt cu an kokek in an i ngeihmi a si
It is natural for parents to love their children
thil an kokek sining le umtuning a hngal ngaimi
John cu Brazil ram ah a chuak i India ram ah India rammi canter a si
John was born in Brazil and naturalized in India
sining tein
vawlei le a cung le a chung i a ummi thil vialte. 2. vawlei cung a uktu sining
Khuati cu sining nih a uk. 3. sining
The weather is governed by nature
Bawhte ri in kalthiam kho fang khi nau kan ti hna
Nan nau thar cu min nan sak cang maw?
Mah nakin a no deuhmi minung
Ka nau nih a ka bochan
A ttumchukmi
Khua pakhat a nau lai ah hnahnawhnak a tam khun
Hnu deuh i kan tuhmi
A nau ah kawm kan tuh chap
Kikawng chanreelnak
Kan kikawng cu nau-litla a si i, a chanlingte a si
Nau tuamtu
Nau-hlam nih nau a zulh awk a si, a taan ahcun a nu ca-ah ttihnung ngaingai a si
Cuk a hmang lomi ruul. A sen nawn
Nau puatu le zohkhenhtu
Nau-um an ngei i rian an tlolh lo
luak a chuakmi, mi a nengmi, mi bia ngaih a duh lomi 2. mi huatthlala, mi mineng a simi
A capomi mineng a simi nih a hawile kha an thin a hunter hna
His naughty joke angered his friends
luakluak
a luak a chuahkmi
tilawng lei thil a simi
rili cengkeuh phun khat
tilawng lei thil
Tilawng ralbawi
Naval officer
lai
laihri. Zong umbilical cord
tilawng in kal khawhnak a simi
tilawng kalter
tilawng kalternak
lawng kaltertu
tilawng ralkap
a dummi zawng, tilawng ralkap nih an i hrukmi angki zawng
A langh lonak i chiah
Ka naamtong burbuuk tangah ka nawh ta
Ti a fiim lomi
Fuurpi ah cun ti a nawi tawn
Nawiter
Vahna leiah kal hlah u, ti nan nawih sual lai
Nawh he ai khat
Na thil kha burbuuk tang ah nawk chung ko, kir lei-ah kan laak te lai
Rianfialmi al
Pa Bik cu nawl-eel lo tein ai ot ko
Midang tuah ning in tuah ve
Nawlcawn cu a ttha a um, a chia a um, mi ttha nawl cawn cu tthanchonak a si nain mitthalo nawlcawn tu cu ziaza rawknak a si
Upa chimh ning in rian a ttuanmi
Nawlngaimi cu cung upa nih an dawt khun hna
Thil ti khawhnak a ngeimi, (E-Authority)
Amah cungah nawlngei dang an um lo, amah nawl a si ko lai
Nawlngeihnak (E-Power) hman
Nawlngeihnak cu rammi cungah a um
Zaangfah hal
Cung upa ka nawlpat hna lai i a khonh an ka peek te ko lai
Ngaihthiam hal
A sual palhmi lei nih khatlei mi kha, kan ngaithiam ko u, tiah va nawlphiar phung a si tawn
Zei lei paoh ah i ruahthiam khawh khi
Annih khua cu an i nawlthiam ca-ah an tthangcho ciahmah ko
Thah
Na thin faakpi in i suum, mi na nawn sual ah cun thong saupi na tla lai
1. Hi angki hi ai dawh nawn ko e. 2. Nan chimmi hi ai khat nawn ko
Mei na vaan tikah i ralring, khiangthong hna na nawn sual lai
Ti he i ruangte in cawh le neen
Chang na nawnmi a mai tuk
Zuhui ti he tthate cawh
Micheu nih zuhui cu nawn an duh theng lo, ti he an i dinh
Vawlei ceet
Fuurpi ah nawnceek a tam tawn
Nawn 1 he ai khat
Lai va nawng hlah
Nawn 3 he ai khat
Di-saap kha nawng sual lai cih
Nawn 5 he ai khat
Chang cu nawng ko cang uh
Nawn 5 he ai khat
Zuhui kha von nawng ko cang uh
Chan khat ah voikhat hrawng a chuakmi tilian tthalo
Nawng cu 1928 AD ah a tlung an rak ti. Cu ca-ah kan pale pawl nih caanreelnak ah an hman ttheo
Sa-nawng
A nawngpa ttaang cu nu le ngakchia nih ei awkah an reel lo
Zuhui rak ka nawnh tuah
Atammi (E-Abandant)
Hlaan lio-ah nga a nawp nain atu chan ah nga a har tuk cang
Ti a liam dengmi
Buhti ka khiinmi a nawt deuh i ka leh tthaan
Tangnung cem i a ummi nenawi
Kan buk chung rawl cu a ne kan khawn cikcek cang
Khuapi ah ka kal bal lo
I never went to town
minung nih lung kha hriamhrei ah an rak hman lio chan thil a simi
aa naihmi
Peter cu ka sahlawh a naimi a si
Peter is my near relation
naih, nai
Kan hei naih i pangpar kha kan hmuh hna. 2. a nai
Coming near we saw the flowers
He lives nearby
dengmang
Tlanglawng a tanh lo dengmang
He nearly missed the train
lamnai lawng a hmu khomi; nearsighted ti cu a mit a tthat lo ca i lamhlapi a hmu kho lomi khi a si; short sighted ti cu khua fak piin hlapi tiang a ruat kho lomi khi a si, a mit cu a ttha ko nain
thiangte le ningcangte i a ummi
thiang hirhiar tein
a herh ningin
a herhmi
herhter
herhmi thil
hngawng
thi
thitlawn a thiammi , khuavang , hmailei thil kong a chimtu
metei phun khat
herh
Ngakchia nih hnuk an herh
Babies need milk
herhnak 2. herhmi thil 3. herh lio can
thim 2. thim bantuk a simi far hnah
thim in tuahmi rian , thiltthit , thiltamh , thilsuai
a herh hrimhrim
A herhnak hmun ah ralkap cu an kal hrimhrim awk a si ko
A soldier must needs go where duty calls
a si a fakmi , herhbaunak a ngeimi
Ziar
Neek a neimi cu mi nih an rem hna loh
Hmelthuan
1. Kan pi cu a awkaa a hraang nain kei cu kai neek ngai ko. 2. Hakha cu a kiik nain kan i neek ko cang
Satil cu an neek hngalh hnu cun tonghtham khawh an si ko
Kawi Hup cu neek a nei i, a hawile nih an rem loh
A beibaang loin mi cu neek phung a si lo
Tiva kam hmunrawn
Neel lawnglawng ah leikuang tuah khawh a si
Vawlei fek khun seh ti in suk chih
Thlaankan chilh tikah i neel khun seh tiah kan suk chih tawn. Thlaantlaak cu a ttha lo, an rak ti
Ai filh-hnawmmi
Nan ti neelnuul tuk, i thianhhlimh deuh iik uh
A hak lomi
Ihphah neem cung ih cu a nuam
A hraang lomi
Bia-neem chim nih chaw ttha hlawh an ti
Caan ttha laak riangmang i, mi va nehsawh khi
Thlachiat ruat lo pawl nih mittha kha an neemnuut tawn hna
Zohrem deuh seh ti-in hei neen khi
Mama cu haileeng in an neen tawn
A bilhmi
Thir ka tuk chih sual i, ka naamtong a neen ai
Neen 1 he ai khat
Mama kha tthate in neeng tuah
Sazuk pa
Neengpi kittha cu salupang a dawhter tuk
Rianhraang ttuan a celh lomi
1. Acozah rianttuan pawl cu kan neenno khun. 2. Saveh sa cu a neenno ngaite
Sawsawh
Na chan lio kong na chim tikah na rak neep hrim loh ti a lang
a sual tuk hringhranmi , sual cerlet
al , duh lo , a si lo i canter
duh lonak langhter 2. a si lo
a si lo/a si kho lo tiah chimnak 2. hmanthlak nekatif, hmanthlak a thlam lawng a langmi kkhi
a si lo lei in
daithlanh 2. khihramh lo
daithlan
daithlanhgmi
midaithlang mi
zeirel awk tlak a si lomi
i remhchun khawhmi
remhchunnak ruah ti le khanti
remhchunhnak khua khan tinak
mi nak, Africa mi. Zong Blacks le African-Americans
Zualdai hnu, um ti lo hnu caan
Cakei neh hnu uico bao an ti tawn. Uico cu cakei um lio-ah a bao ngam lo i, a kal hnu ah cun ai bao seek. Minung zong pa tthawng le hmaizahmi um lio-ah zeihmanh chim ngam ttung lo-in an kal hnu vial ah cu e, kha e ti a hmangmi kha an tahchunh tawn. Cun, kei bel na nehhnu ah aar bang ka rung vai lai
1. Na neh-nang nih zuun tthing an hlau tbk. 2. Sih ka va zoh i sa neh-nang a tla rih lo
1. Nihin kan tiva-kal cu kir lei ah kan neh bung in kan tlung ko. 2. Kan chan ai liim riangmaang
Zawmhtaih
Santlailo cu nehsawh deuh kan si tawn ko
Ngei
Sifaak cu tangka kan nei loh
rang onh
U.S. innpa chakthlang
U.S. Innpa chakthlang sinak, i naihnak
U.S. aa innpami
U.S aa dawhrimi, aa tlak ngamhmi si i dawhria ngaiin um
British. innpa chakthlang
British. innpa chakthlang sinak, i naihnak
British. aa innpami
British. aa dawhriami, aa tlak ngamhmi si i dawhria ngaiin um
Ngeih
Atu cu an neih cang ca-ah an umtu ai dang ngai te
Ngeihchiahmi chawva le tangka
Neihchiah nih mi lung a thlen tawn
tuah lo lei lenghternak
Zu zong a ding lo, kuak zong a zu lo
He neither drinks nor smokes
pahnih lak i pakhat zong kha a si lo
A chimmi kha an hmaan veve lo
Neither statement is true
veve lo
Ngakchia pahnih hna lakah khan, ahohmanh nih kal a duh veve lo
Neither of the boys would go
A biapi theng lomi
Nihin meeting ah bia pipa a um lo, a neknawi lawng kan caih ko
Nemesis cu ral tthawng a si—tei awk a har ngaimi ral asiloah dohtu a si. Nemesis nih Grik phuhlamnak pathian nu kha a chim duhmi a si
Simh
1. Kan nen ah cun ka kal lai. 2. Na ka nen tuk ruangah kan kingh ko
Pheet, kamkhat lei ah hei chiah
Atha lomi hi cu kan nen ko rih lai
Mah ca i thuhnawh
Micheu cu vo an phawt tikah anmah ca-ah a tthami nen an hmang
Nen1 he ai khat
Mi na neng tuk, daite in um
Nen2 he ai khat
A tha deuh lomi cu kamkhat ah hei neng ko rih uh
A tangleiah rial chih sual khi
Hi thil hi nenh sual lai u ci mu, a kuai ko lai
Mangkhawng in nenhter
1. Kan mangkhawng nih zu pathum a nenh. 2. Khawngpi nih pawlai a nenh
Tlaangzaam cu a uak deuh na, a neo deuh na a si ttheo
hriamhrei ca i lung an hman chan a donghlei
dah pakhat
bu chung i a lut thar, tipil ing ka
unau fa asiloah far fa , pa a simi
uknak nawl ngeimi hna nih an chungle lawng an zawn an ruah hna khi
arfi pakhat min
Thilrit ngaimi
Ramriak cu panga lawng si hna kaw, neengpi an kah i ner ngai in an hong tlung. nga 1 adj. Ti-tlong saram phunkhat, holhnak hmanh ah saram le ngaleeng an ti tawn. tc. Nga cu vawlei cung miphun kip eimi a si. neh-hnu / nga 1
thahri
thazang ngei lomi
thather derhdorh in a ummi
thather derhdorh in umnak
vate bu
va fanote
Nestorius (d. A.D. 451) nih a cawnpiakmi: Khrih cu minung le pathian sining pahnih a ngei na tein, cu sining pahnih cu pumkhat an si lo, aa fonh lo. Cucaah Khrih cu minung pahnih a si ti cawnpiaknak a si
sur
hmanmi vialte zuh dih hnu i a tangmi
a niammi
Ramniam, Holland ram
Netherlands
thahau
sur bantukin aa takmi
Sur bantukin aa takmi lam hna nih khuapi le khuate kha an pehtlaih dih hna
A network of roads connected the towns and villages
thahri phin zawtnak
thahri zawtnak in a zaw i thiinphang derhdorh in a ummi
nu zong a si lomi , pa zong a si lomi
khattelei khattelei i a tanglomi
khattelei khattelei i tanlonak
khuazeilei khuazeilei hmanh i tang lo i tuah , si a si tikah a tthawnnak hloh kha a si
bal lo
Biakinn ah a ra bal lo
He never came to church
bal tthan lo
tadinca phawtu
tadinca
baisikup in chuahmi tadin
a hun changtu
Nga tlaihning phun khat
Nga-chuk ni ah a khuapi in an tho i hru an i laak ciami kha tiva ah an deen i hru-haang nih nga cu a thah hna i an char. Sunhsak lingcing i a thimi nungak philhlonak i an tuah mi deuh a si. Lai nunphung pakhat a si bantukin phunglam tlai in an tuah
A pum a saumi nga phunkhat a si. A lu a zum i a mei a peer
Ngahleer cu hir a ngei lo, a hling a um lo i, ngakchia ei awk ah a ttha
Ngaleeng cu va-hram deuh ah an tam. Ngaleeng cu a peer nawn i dongsu tiang a sau kho
Saram le ngaleeng kongah a beibaang loin bia chim hlah u, tiah tar pawl nih an ti tawn
Minung sawisam a kengmi nga
Nga-mi cu Tio ah a tam khun, suum ruk tiang hmanh an um ttheo an ti
Ngaleeng lianpi phun, a horheek a sen
Ngaphu cu suumthum hrawng tiang a um tawn
A pum a tawi i a vaang a kaumi nga
Tipi (Bawinu) ngavaang cu khupsu tiang in a ngan an rak ti (khuupsu ti cu a keeng nih minung kan khuup a canh tinak a si)
Thuathnih beel
Chunhthah tikah buhtthing a tam ttheo i, a thaizing ah ngaan in an huut, an lum tawn
Ngaan cu midawi a hmang an ti
Midang ca i thil chiahpiak
Rawl kha ngaan bang te uh, chuncaw ah ka ei te lai
Pawpi, cakei (Holhthuuk a si). Hla: Za Khit nupi nih: Ngaanriat sa bang na hnga in e kumkua leengfawh in, tiin hla in a hon hloi
Hruh
Hruh le ngaat kan ti cu a duhning in a chim thiam lo
Kan hnulei ah nga tamtuk na tlaih ca-ah, tutan na hualchiat hi a si, an ngaat ko hih
Ngaleeng bantuk nga phunkhat
Ngacuun cu Ruun le Dong ah a um duh bik. Ngacuun sa cu a thaw cem pawl ah a tla
Titiit awk i tivatteng i a kaimi ngapum pawl
Ngafuan ruh cu Laimi nih a nuam cem ah kan ruah ciomi a rak si. Sihmanshelaw, atu chan pawngkam ( E-Eclogy ) mithmuh ah cun sual a si cang. Zei ca-ah tiah nga tampi a keoh ding kha kan thah dih. Ngafuanruh cu kan khap awk hrimhrim a si
Mi chimmi bia theih duh i hna-tun
Meeting ah an chimmi bia kan ngai cio
Chimh ning in zulh
Chimh a ngaimi cu dawthriat an tong
Hmundang ummi, kan lungchung i kan hlam hna khi
Hmundang um kan fale he a lang in kan i ngai ciocio. nga2 / ngai 3
Na chimmi bia kha a hmaan ngai
Mi chimmi bia i ngaihchiatpi
Ngaihcaak awk um loin biachim thiam a hau
Pa Uk cu mithi a pa kha a lo tuk i ka ngaihchan
Lung lileeng i a ummi
Kan nu le kan pa cu ngaihchia in umter awk an si lo
Khua lei kong ruat loin a hna a ngammi
Na hon veveek cu ngaihngamte in caam ko rih
Hngalh lo kar i thatlonak a tuahmi
Ralchiami nih ngaihthleem mivuak an hmang
Ngaih ruang i tlawnkainak
Kan ihmuh lonak a sau ca-ah ngaihtlawn ah ka ra ko
A palh lo khan in zoh
Ngakchia cu ngaithiam ko hna
Nungak tatak ah can
Hlawnte cu a ngaknuut hlaan khan pei an hal leen cu
Khuup le ke karlak a hmailei
Ngalcaar khawn cu a faak khun. Cucaah ngalcaar khawn le ttahninag thih hi an tahchuanh
Tlu
Kan hautung ai ngal cang i remh zau a hau
Ramlak vok
Ngal ka kahmi cu a hao a ttha ngaite
A bu chung i a ummi ngalkhaat kahnak
Ngal-bu-chunh cu palian lawng nih an tuah khawh
Rairang zawtnak phunkhat
Hlaan ah cun ngal-eo in mi tampi an rak thi ttheo
Thlaanpi kha cim kho hlah seh tiah lung pahnih an dohmi
Tihthing va peek khi
Nuhmei tarnu a zaw i nungak pawl nih thing phurkhat cio an va ngalh
Hnulei tluuk khi
Kan hauhruang ngalh ai tim i, remh zau a hau
Ngal cu a hmeet zong a ngan zongah ngalhriang timi min an pu dih
Kei cu ngal tam ka kaap lo, hriang thum lawng ka kah
Amah lawng ai kilhmi ngal pa
Ngalkhaat cu suumruk in a cung lei deuh ngawt a si tawn
Ningzah hngal lomi
Mi-ngalra cu an thil-hal a pang khun
A bu in a ummi ngal
Ngalrual hruaitu cu suumruk hrawng a si i, cu lo paoh cu sumthum, suumli hrawng an tam
Phiinglau lote in um
Pa Lian cu a umnak paoh ah a ngam ko
ttah ti loin ngol, maak
Na fa a ngam cang, rawl ei ve ko cang
A phiinglau lomi
Kannih rang cu perh a hmang lo, a ngam ngaite
Kanmah he ai dawhriami mi-siing
Khual khua ah ngamhtlaak umnak ah cun kan ngam khun
Nganfah a ingmi
Nganfaak manh lo i nau ngei zong an um theo
Damlonak
A nganfah a ttha lo i, sau nun dawh a si lo
Ngan3 he ai khat
Ngang ko in um hlah, na hna tung tuah
Ngan 2 he ai khat
Nangmah ka rak in ngang ko hih
Si zokzok seh ti duhnak lungthin he hngakmi
Mivialte nih uknak phung ttha cu ngangngaan ngai in hngah cio a si ko
Lung le vawlei dip ai telmi bantuk khi
Kan buh a ngap, nan eer lai ah ttha in nan ttawl rua lo
Ngafuan
Ngata kan i ton ah cun Laimi nih vaan tthat bikah kan rak ruah
A taaitang nga a si i a taaicung minung a simi nu
Ngataainu kong hi tuanphung ah an chim tawn
Zawng phunkhat a si i, a hmul a pawl, a mei a sau
Ngau thi cu sii ttha ngai a si
Caltlaang sam a kolhmi
Kan pu cu a cal a ngau i hro a kual ko
Ai tia-mi
Nan duafa nan i ngaw ceote
Tung nan bunhmi chaklei ah a ngawi deuh
Ai panhhlau lomi
Na ngawi ko, na dam rua lo ka ti
A thiang kho ti lomi, chimh khawh a si ti lomi
1. Thiang lak in suuk lengmang lomi thil cu a ngawn thai. 2. A ngawn cangmi cu chimh leen zongah zei hmanh an cohlaang kho ti lo
Falam peng Sizin ramri naih i khua a sami miphun ttengnge
Ngawn he ai khat
Thil cu a ngawnh hnu-ah cun a thiang kho hlei ti lo
Tiat
Ka fapa nih a ka ngawt cang
Dihlak deengmaang
Khuami cu hawi rai in an zaw ngawt ko
Thingkuung pi-thluur a si lomi a tteng
Duum pawng thingkuung cu a nge ka thlangh dih
Ai ruangmi
Ralkaap an i ceer tikah an i nge tuk. ngeek n & v. V ok awnh. tc. 1. V ok ngeek kan thei lo. 2. V ok kan tlaih tikah a ngeek zungzal
Thingkuung a hawng le a sa tlawmpal a velchuum in tuk khi
Hau dingmi thingkuung cu an ngeel hmasa ttheo
Lungthli in i ruahchih, tum
Tlangvaal zaraan nih mihrin fa cu an ngeen ngam hna lo
Mi nih kan hlam hna seh ti-in hawi hnu i chuah
1. Tlangval ttha cu an i ngeen tawn. 2. Nai ngeen tuk i, hngah cawk na si lo
A neem tatakmi suanraang
Cigarret tuamnak caku pante cu ngeen in an hut ca-ah a tleu ngaite
Nge 2 he ai khat
Kan lung ai ngeet ahcun kan tuah khawh ko lai
A donghnak cikcek
Torhlo ngefe ah Nu ttiak nih a lung a tthumh
Nei
Umnak le khuasaknak ah inn kan ngei dih
Leitang rawl le khuaitizu a tam khun khi
1. Tukum kan aalu cu a ngei ngaite. 2. Kan ngau1 / ngei 2
Chawva le tangka in rum
Pa Thang hi a ngei cem pawl ah a cang. Hi zawnah object cu hngalh cia ( E-understood ) ah chiah a si
A um bal lomi a hong um, ai chap khi
Nu Sui cu fate a ngei ve cang
An fapa ngeihchun thi kaw a nu le a pa ca-ah a faak tuk hringhran
Puan in khuup banh bu-in hnangam ngai in tthut
Na pa cu innleng ah ai ngem ko khih, hei au ta
Kan tak riim chuak seh ti-in kan kut le ngen-lung in hnur
Khuasik ah cun riim cu ngen hrimhrim a hau
Ngen he ai khat
Kan riim hon ka ngeng ta law ka duh
A donghnak cikcek
Tuarh lo ngengaw ah Thang Kung nih a tengh i an ngol colh
Ngeen 1 he ai khat, lugnsaute in helh
Ngun Tawi cu ka co khawh hlaan tiang ka ngenh peng ko lai
Ngeen 2 he ai khat
Nai ngenh tuk ruangah kan tlai cang hih
A kiakkuaimi
Nu Biak cu a bia-huat pang tuk kaw ai ngal ngeo hoi ko lai
A velchuum in tteem
Ruul cu cuk lawng si loin ngerh a hmang ttheo
A duh lo bang titer a hmangmi
Kan peekmi cu i laak ko, i ngerhnguai leen hlah
Tuk
Hi kongkau hi ka chimh nget ko nain a ngai hlei lo
Chizawh awnh
Kan chizawh leeng in a ngeu leen ko, innka hei honh uh
Nahter
Zeenthong kha meicung ah sau tuk chia hlah, meikhu nih a ngeuh sual lai
Thil rak ka pe seh ti duhnak he ngiat peng
Na fate nih mutthai duh ah an ngeuh peng ko khih
Zei dah a tuah hnga ti in mi hngalh loin zoh ziar khi
Thil cawtu pawl hi ngia pah hna umu, thil an fir sual lai
Aw tthiami hlasak ningcang
Nu Hlawn cu
Lungpuam le ai uahfaihmi
Ka bia hmanh ngai thlu loin Ciikte cu a kal ngialmaal ko
Kawl holh kan i laakmi a si, thluak hmannak
Pa Luai cu a ngian rumro in khua sa kaw, a hawi le nih an rem lo
A tlaihnak, thei a tlainak hram
1. Hrai cu tlaihnak ah ngiang a ngei. 2. Mai cu a ngiang in a tlai
A thin haang seh ti-in biaziar in tongh
Zuri pawl cu ngiar an hmang tawn
Ngia he ai khat
An him maw him lo tiah kan aar hi ngiathlai pah tawn hna u
Sining hngalh duh ah ngiat le hlathlai
1. Mangte nih Nu Thluai hi a ngiat ziar i, a kong zong a hlathlai pah, a lung ah a um pah rua. 2. Palik nih thil sualpang a chuah tikah mi an ngiatthlai tawn
Leeng chuak tuk loin inn lawng i, i benh khi
Pa Tluang cu inn ah a ngio ko
Thing phun ttha pakhat
Sianginn saknak ah ngio kan ah
Mi a henhmi rimthla
V omsa cu a ngir ka chai thiam lo
Bia-kawi lawng a ngaimi
Thuante cu a ti ngirnger tuk i komh a har ko
A taksa a vaarmi
Mi-ngo cu zei thil he paoh an i tlaak ko
A ttial a bilhmi
A hrenhnak ttial a ngolhmi tumbul cu thlau a fawite
A hna a cheet nawnmi
Kan Putar cu a hna a ngolngawn cang
Ngolngawn he ai khat
Kan hna a ngolngawnh ahcun mi kan chawn ngam tuk ti hna lo, kan i zahpi
Zawtnak a ngei i a dam kho-ti lomi
Pa Bo cu pawfah in a ngor
A ngormi
Tar cu sau tuk ngorfem hnu cun a beh tawn ko hna
tthut bu-in i hngilh
Retheih chawng ah cun ih zaat hlaan in kan ngu ttheo
Mi-papi nawn lamkal ningcang fianhtu
Pa Hraang cu ai thawh nguahmah ko cang khih
Celhfaihnak bia holh
Atu ceo i na rat ngualmaal cu mi hmai tal na khaap maw?
Nguh he ai khat
Tukum cu a kan nguhdaih kho ding rawl kan nei loh
Faakpi ttah
Ciikte cu a nu nih tthalote in a siik i nguingui thlaak in a ttap
Thingphel ttialmi pe riat hrawng kha a sir in tung pahnih a paar veve in an dohter. Cun, rua pumli a paarpaziik tiang an hleuhmi kha thingphel hngauh in an bunh. Khakha a hluaitlai in ttngul’ kan ti. Hlaan chanah mi-sawm a tukmi lawng nih an tuah. Mi min an sak tik zongah ngul cu an chuankhaan i, Ngul Tleem, Ngul Thlia ti-in nu min ah an sak. Pa min ah cun a tlawm, Ngul Kam
Ral sawm a tukmi lawng nih ngul tuah awk a si
Ngu
A nguut ca-ah hawi chimmi bia a thei ti lo
Nika
Ni cu khuaceu le lumnak a kan petu a si
Ni a chuah in khua a muih tiang kha ni-khat a si
1. Nizeizat dah na caam lai. 2. Zarh khat ah ni sarih a um
Lunglawmhnak kha mit-hmai in langhter
Bianuam saih a thiammi i bia an chim ahcun kan ni khun tawn
Kan pale chuahpi far
Ka ni nih a kan dawt tuk
Khual i va a ngeimi zulhnak i caan kan peekmi
Hlaan ah cun nihlawh ah aarte an coh ko hna
Kan peekmi caan
Ni-hlawh-saampal paam in meeting kan tuah nain zei pipa kan caihmi a um theng loh
Nika. Ninu le thlapa bantuk ti a si tawn i, ai dawh tuk tinak a si
Zingku cu a nu le a pa nih ninu le thlapa bantukin an i zohthlami a si
Thil pipa tuah awkah nithla tinh
Khual kan tthiit tikah nituk a um zungzal
Ai nawlthiammi
Dawt bu he khua a sa niahmahmi innchungkhar cu an tthangcho deuh ko
Duk a tlai lomi
Market ah sa ttha a um ti lo, a niaknuakmi lawng a taang i ka caw duh lo
Hawi a can lomi, a saang lomi
Nangmah nakin ka niam deuh ko
Niamter
Tung na bunhmi hi niamh deuh ko, a saang deuh vak. nichuah prep. Ni a chuahnak lei kap. tc. Thlapa le aarfi zong nichuah lei in an chuak cio
a hmurpar
Fountain pen hmurpar
Fountain pen nib
teuh
Saveh nih kazer an teuh
Rabbits nibble carrots
a tthami
ttha tein
suan bantuk a simi thil, US tangka dollar pakhat cheu kul cheu kha
min ngaingai a si lomi , caponak i i kawhnak min
mikhiar
Negro, serhsatnak i hmanmi auhnak
zan
zan ih tik i hmanmi luchin
khuamuih
ih lai i i hrukmi angki
vate phun khat min
zanfate in
mangchia
Nihnak
Nan nihkheh a tha ko, zei kong dah nan caih?
Kan nih a chuah caan
Nihchuah cu ttahchuah nakin a ttha deuh suauman
zeihmanh lo
Ai phenghai lomi
Na ti nilneel tuk, i phenghai deuh iik ca
khulrang in a kal khomi, a zuan a zangmi
Atu hi cu kan i nin lio ah a cang
Kan i nincan deuh in innlo kong tuaktaan kan hau
pakua
a let kua
hleikua
hleikuanak
sawmkuanak
sawmkua
Nin he ai khat
Atu hi cu kai ning ngai cang. (Ka dam ngai cang tinak)
Thing sa a kalning
Thing kan saihmi a ning a chia tuk i a har ngai
Sining
1. Na ning hngal tuk hlah seh. 2. Ka ning a tti lai lo, keimah lawng ka kal ngam ko lai
A dipvai
Faang na khei tikah a ning cu vokrawl ah chia te ko
Kan thil tuahmi ai ning ko lai tiah ka ruah
Tangdornak he hal hmasanak bia
Rak in leeng ning law, nai manh hnga maw?
Keimah seh a tuah tinak
Keimah tu kal ko ning
Sohhluah ttial cu a ningcang a um
Ning1 he ai khat
Atu hi cu kai ningcang ngai ko
Kan khuasak a hungcho deuh tinak
Hi hnu hin cun kan i ningcang ko lai
Upa hmai ah zah hngal lo i a ummi
Ngakchia ninghngal cu chaithiam awk an si lo
Zia
An fate hi a ningnai tam tuk kaw, a nawl zulh a har ko
ttih awk i a ummi
Tupi chung mah lawng kal cu ningtti a si
1. Ning ttih cu ralchiat phunkhat a si i a har ngai ve. 2. Ka pu cu ning ttih a hngal lo
Mi lak ralchiat
Ningzah pan tuk cu tthancho dawntu zong a si
Mi hmai a khaap lomi
Ningzak bia hi chim leen hlah
pakuanak
hnukpar bo
Japan
U.S. zencing
Ni le thla le kum reelnak
Ca kan i kuat tikah nithla khenh phung a si
Ni a tlak lio caan
An khua cu mitla lai te ah kan phaan
Ni a tlaaknak lei kap
India ram cu nitlaak lei ah a um
naihtreih non
British. zencing
naitrozen dah
Nihin nakin nikhat a tuan deuhmi ni
Khualtlawnnak in nizaan ka tlung
Nihin aa hlei lo
She is no better today
1. Kan mai cu a no tuk i a thaw ngaite. 2. Nupi tthi ding ah na no tuk rih
ral an i tuk i ahohmanh nih an uk veve lomi an karlak i a ummi ram khi
Khuasik le khualum ri
Nohawng ngaleeng cu march thawhka ah an kai
lu
upat awk tlak , mi numsiang , ziaza ttha a simi
upat awk tlak sinak, tthatnak
zeihmanh a si lo mi
Kum le khua ai thlau tukmi
Ai nocan tukmi nuva an tam cio ko
No liote in i cawm
Tawk Thang cu ca a thiam, a ziaza le a nuncan ai dawh ca-ah kan pastor site ding in nocawm in kan i cawm
zan thil a simi
Chimbu cu zan va a si
The owl is a nocturnal bird
zan fate in
hnatlak langhternak lusuk
lu suk , hnatlaknak langhternak 2. ngut i lu suk
a cang, a hnah a chuahnak cang, fircang, rua cang
Christmas
hnacheh thawng
rimchia a simi
Samtlaih riangmang i lu hei nok chih khi
Thang Uk nih Pa Bo a nok leen, an i si hmasa rua
Nai hrawng cu chunhthah i tlai tuk kaw kan nol zuk ko, sa nih a kan simh phah
Bilh
Paihbuan ah voikhat lawng tai cu i nolh khawh a si
Kah chap
Sazuk ka kahmi cu nolh hau loin a ril ko
hmun khat hnu hmun khat ah aa tthial lengmangmi
aa tthial lengmangmi
min lawng a simi
min menmen in
rian pakhatkhat tuantu ding ca i thim awk ca min pek
min peknak
min pekmi
biafang thawknak i hmanni, a sullam cu 'lo' (a si lo) tinak a si
Cinthlaakmi rawl kuung a thaltertu dah
Sehzung sermi non nakin kokek non hman cu minung ngandamnak ah a ttha deuh
Duh lomi hei pheet khi
V ok dukchia nih banluang riammi kha a non i, rawlfang deuh kha a thiim tawn
ralkap sen thum in sen khat tiang
Khrihfabu kalning tawn duh lo i a thar in kal a duhmi pawl
a herh lomi thil
party pahkatkhat chung i aa tel lomi
zeirello
Eleanor nih laksawng a lakah khan zeirello bantukin aa umter
Eleanor received the prize with pretended nonchalance
zeirello in a ummi
raltu lo pawl
ee zong ti lo ai zong ti lomi ; ka vaa ruat rih lai a timi khi
ahohmanh lo
Ahohmanh nih an bawm duh lo
None would want to help him
Non 2 he ai khat
Hnawmtaam cu duumkam ah khan hei nong chung ko
lung ar i um, zei chim awk hngal lo i um
pakpalawng , zeihmanh a si lomi
khohsuai
kiken
chunlai
hrival
neither' he lawng hman khawh a si i lo tinak a si
Nu zong a ngei lo, pa zong a ngei lo
He has neither father nor mother
Neng
Mi na nor tuk, daite in um ko. ningnai / nor 1
Sai riantuannak hmur saupi
Sai cu a nor in rian kip a ttuan. nu1 Femi: Gender. Pa a si lomi (E-Female). tc. Nu cu fahringtu an si
vantlang tahnak tlangrel
a si tawnmi
si tawnnak
sianginn saya cawnpiaknak sianginn
a si tawn ningin
chaklei
Cunglei Pol
Chaklei Arfi
nichuah-chak
nitlak-chak
chaklei a simi
Kawl ram chaklei kam
Northern part of Burma
chaklei kam
Dum cu tlang pang chaklei kan ah khan a um
The garden is on the northward slope of the hill
nitlakchak a simi
Norway mi
hnar
hnar thichuah
biktaling in tlak
hnarkua
Fatun ka duh lo
I do not like millet
minthangmi , i chingchiah awk a tlakmi
i chingchiah awk tlak ngaiin
rianttuannak biakamnak a tuahtu bawi, pakhatkhat nih chiatser in bia hmaan ka chim tiah a timi bia a ttialtu le a khumhtu bawi
1
khuar
Fung ahkhan khuarmi a tuah
He cut notches on a stick
ttha tein zoh. 2. philh lo awkah i ttial
Teinak am a aw chungah khan a um
A note of triumph was in his voice
minthangmi
cinken awk a tlakmi
zeihmanhlo
A lawngmi kuang chungah zeihmanh a um lo
There is nothing in an empty box
naisai lo
Hi angkileng hi cu na angkileng hlun tluk kha a si naisai lo
This coat is nothing like your old coat
hmuh
Luchin thar naa chinh ti kan hmuh
I notice that you are wearing a new hat
zoh
Cakuat kha amah zoh awkah rak pu
Bring the letter to his notice
hngalh awk tlak a simi, hmuh khawh a simi, a lang khomi
theihter chungnak
theihter
ruahning , hngalhning , ruahnak
A chimmi kha a sullam zei a si a ruah awk ka hngal lo
I have no notion of what he means
tthat lo lei minthannak
tthat lo lei i a min a thangmi
tthat lo lei i min thang ngaiin
nain
Ka fanu cu aa dawh lo nain ka dawt ko
Notwithstanding her homeliness, I love my daughter
thil min
Biafang a simi John, cabuai le caw hna hi noun an si
Words like John, table and cow are nouns
ruahnak in phan chommi tuanbia
a tharmi
ruahnak in tuanbia a phanchom thiammi
thil thar. 2. tharnak
November thla
aa thawkka a simi , phungki a cawng liomi
atu
Amah cu ka hmuh pah lengmang
I saw him now and then
khuazeihmanh lo
Hi lam cu khuazeihmanh a phan lo
This road leads nowhere
azeitihmanh in
Azeitihmanh in ka hlonh hna lai lo
I will in nowise cast them away
hmurparte
A kan hringtu kan nu
Hringtu nu a thih ahcun a airawl hmuh khawh a si ti lo
Khah lomi nupi, (E-Lesser wife) (Khah= Phun hrawmh)
Hlaan ah Lai pa nih nu-chuun ani chiah ttheo
Nupi thihtaakmi pa i a tthiit tthanmi nupi
Pa To le a naule cu an nu-ei nih a daw hna lo i, zaangfaak an si ko
Nupi hmasa
Nu-hriim fa cu upat an co deuh
A hmin tikah a nak a nganmi khuahmung
Nu-nak hmin cu a thaw ngai ve
A cuza cang i, va a ngei rih lomi nu
Nu-ngak cu an ningzah a pang khun
Nuphur
Nu-reel cu hriphi le tthitthet in pingte le nal te in an tah caah faang hmanh a zut lo
Kanaan tlawmtam reelnak
Siinghra khi nuaikhat a si
ttumchuk
Phun Nuai ti cu kan phun a duai ti chuankhaannak a si
Lung a awimi, zei ruat lo i a ummi
Hmeet lio caan kha a nuam bik an ti cio
Nuam ngai in um
An i nuamh tukah ngol an hngal ti lo
Lungawi te-in caan hman ti
Atu chan ah nuamhhnaihnak a um theng lo
Nuam
Puai ah mi ani nuamhnai maw?
Huam huaha lomi
Tla nuana in um hlah uh, rian thok colh usih
Ngal hmur
Ngalkhaat cu nuangnei ti in an auh
Un
Pa Tawk cu nuar a hmang tawn an ti
A fuummi, a khul a fuummi
Nu Bo cu rian ttuan ah a khual a nuar tuk
Nuar hnawh
An nu nih an pa rawl a nuarh
Nuar2 he ai khat
Kan ratnak mawtaw a nuarh tuk ruangah zaanlei pi ah kan phaan. nu-chun le
a muru he aa pehtlaimi thil
A muru in a puakmi bom
Nuclear bomb
a muru
hnipuan loin
din nawn tein en , sawh
a tlang
Sui tlang
Nugget of gold
hnahnok luri
zeihmanh a si lomi
pakpalawng i sernak , zeihmanh lo i tuahnak
pakpalawng i ser
hit , tak nih zeihmanh theih lo
nambar
hihnak
nambar
1,2,3,9,100 cu nambar an si
1,2,3,9,100 are numbers
nambar cheu i al cunglei i a ummi khi
�� ah hin 1 hi nambar cheu cunglei um ci a si
In ��, 1 is the numerator
nambar he aa pehtlaimi
a nambar relnak in
tampi
phungkinu
Patling thinlung a ngei kho lomi
A nunau-mi nih zapi lakah bia an chim ngam bal lo
Nu le ngakchia
Nunau pawl rawl an ei lio a si. nor2 / nunau 2
Nuncan a ttha lomi cu an chan a tawi khun an ti
Pope aiawhtu
Nun1 he ai khat
Ka pa cu kum sawmkua tiang a nung
Na kumkhua ruah ah cun na nungak ngai ko hih (no na hlawh tinak)
Nunter
Hnabeidong ngai in ka zaw nain sibawipa nih a ka nunh ka ti ko lai
Pa Thang cu a nunnawl a that ca-ah a daw lote an um loh
phungkinu pawl umnak inn, convent he aa khat
Nuamhhnaihnak
Khuate lei Chirstmas a nuamh khunnak cu nunnuam an tuah tawn ca-ah a si
Pupa chan in ngeih tawnmi bia le hla, phungthluk, lungput le nuncan, thuamthil, ring-awn
Lai nunphung chungah a tthami cu kan kilveen lai i, a ttha lomi cu kan hlawt ve awk a si ko
Zapi zulhmi nunning
Lai nunraan ah thlachiatruahnak a um
Mithi ngaih ruang i a chuakmi thil
Nuntleh theih ruangah thazaang a derthawm, hriktthah tehna a tam khun an rak ti tawn
i thirtumnak he aa pehtlaimi
siinn sayama 2. ngakchia zuhkhenhtu
mizaw congh
ngakchia zohkhenhnak inn 2. sianginn taktak kai a cu rih lomi ngakchia ca sianginn 3. thingkung thlaici erhnak hmun
nau hla
thingkung thlaici zuartu
cawmnak
cawm
thingthei 2. ttial a ngeimi thirkhenh ngan nawnmi le a lu
Thirkhenh ngannawnmi bawl le a lu
Bolt and nut
Phunhrawmhmi nupi
Miphun fa kha nutak ah tuah a si i, aarnak zong hmanh phung a si
thingthei khuainak
hangtamnak thingthei
thazang a pe khomi rawl
rawl
rawl ttha a simi
thingthei hawng
Nupi an tthitmi a hon thlahtu nu-rual
Nuzuar nih tualtlaaknak, innleng kainak le innchung luhnak timi chaw kha an hauh tawn
nailon
tiva le rili le tupi chung hawi hna i a ummi khuazingnu; ngaknu mui dawh